Terapi başlıkları, blog yazıları, sertifikalar ve sıkça sorulan sorular arasında arama yapın.
Travmatik olaylar, kayıplar ya da yoğun stres yaratan deneyimler sona erse bile, kişi üzerindeki etkileri yıllar sonra bile sürebilir. Özellikle kişinin kendisiyle ilgili olumsuz inançlar oluşturmasına neden olan deneyimler, belirli durumlarda yeniden tetiklenebilir. Bazen bir görüntü, ses, düşünce, beden duyumu ya da günlük yaşamda karşılaşılan benzer bir durum, geçmişte yaşanan duygunun yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.
HipnoMeditatif Yeniden İşleme Terapisi (HYT), geçmiş yaşantıların günümüzde devam eden etkilerini ele almaya yönelik, Dr. Haluk Alan tarafından geliştirilen bir psikoterapi yaklaşımıdır. Yaklaşımın tanımlamalarında hipnotik ve meditatif uygulamalar, imgeleme ve çift yönlü uyarımların bir arada kullanılabildiği belirtilmektedir.
HYT'de yalnızca “geçmişte ne oldu?” sorusuna değil, geçmiş deneyimin bugünkü duygu, düşünce, beden tepkileri ve kendilik algısı üzerindeki etkisine de odaklanılabilir.
HYT'nin açılımı HipnoMeditatif Yeniden İşleme Terapisi’dir.
HYT, kişinin yaşadığı güçlüğü yalnızca olayları sözel olarak anlatması üzerinden ele almakla sınırlı değildir. Terapi sürecinde rahatsızlık veren yaşantıyla ilişkili duygular, düşünceler, zihinsel imgeler ve bedensel duyumlar birlikte değerlendirilebilir.
Bu nedenle aynı türden bir deneyim yaşamış iki kişinin terapi süreci birbirinden farklı olabilir. Çünkü psikoterapide önemli olan yalnızca olayın kendisi değil, olayın kişi tarafından nasıl deneyimlendiği ve bugün yaşamını nasıl etkilediğidir.
HYT'nin tanımlanan özelliklerinden biri, farklı tekniklerin tek bir terapi süreci içinde bütünleştirilebilmesidir.
Yaklaşımda;
* hipnotik uygulamalar,
* meditatif çalışmalar,
* imgeleme,
* çift yönlü uyarımlar,
* duygusal ve bedensel farkındalık,
* yeniden işleme çalışmaları
birbiriyle bağlantılı biçimde kullanılabilir.
Bu nedenle HYT'yi yalnızca bir ‘hipnoz uygulaması’ ya da yalnızca ‘göz hareketleriyle gerçekleştirilen bir teknik’ olarak tanımlamak doğru olmaz.
HYT süreci, öncelikle kişinin yaşadığı güçlüğün, mevcut belirtilerinin, yaşam öyküsünün ve terapi hedeflerinin değerlendirilmesiyle başlar. Çalışılacak yaşantı veya terapi hedefi belirlendikten sonra, kişinin bu yaşantıyla ilişkili tepkileri ayrıntılı olarak ele alınabilir.
Bu yaşantıyla ilgili olarak kişinin duyguları, düşünceleri, beden duyumları ve zihinsel imgeleri birlikte ele alınır. Yeniden işleme sürecinde bu unsurlarda zamanla değişiklikler gözlenebilir; örneğin başlangıçta yoğun biçimde hatırlanan bir anı, süreç ilerledikçe daha az rahatsız edici hale gelebilir. Ancak bu değişikliklerin biçimi ve hızı kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
Buradaki amaç, anıyı silmek değil, anının kişi üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak ve yaşantının daha uyumlu biçimde anlamlandırılmasını desteklemektir.
Çift yönlü uyarımlar (ÇYU), HYT'nin kullanılan teknik bileşenlerinden biridir. Çift yönlü uyarımlar EMDR gibi başka travma odaklı yaklaşımlarda da kullanılmaktadır. HYT'de ise bu uyarımlar hipnomeditatif ve imgesel çalışmalarla birlikte yeniden işleme sürecinin bir parçası olarak ele alınır.
Buradaki önemli nokta, ortak bir tekniğin bulunmasının iki yöntemin aynı olduğu anlamına gelmemesidir. HYT ve EMDR'nin kuramsal açıklamaları, gelişim süreçleri ve uygulama çerçeveleri aynı değildir.
Geçmişte yaşanan bir olayın etkileri yalnızca olayın gerçekleştiği dönemle sınırlı kalmayabilir. Geçmiş deneyimle ilişkili bir durum, kişi için günümüzde tetikleyici hale gelebilir veya gelecekte benzer bir olay yaşama düşüncesi kaygı oluşturabilir.
Bu nedenle HYT sürecinde üç farklı zaman boyutu ele alınabilir:
*Geçmiş: Rahatsızlık oluşturan yaşantı ve bu yaşantının oluşturduğu duygusal, bilişsel ve bedensel tepkiler.
*Şimdi: Geçmiş deneyimi hatırlatan güncel durumlar, kişiler, düşünceler veya tetikleyiciler.
*Gelecek: Kişinin geleceğe ilişkin korkuları, olumsuz beklentileri veya zihinsel senaryoları.
Bu yaklaşımda amaç geçmişi değiştirmek değil, geçmiş deneyimin kişinin bugünkü yaşamı ve geleceğe ilişkin değerlendirmeleri üzerindeki etkisini ele almaktır.
HYT ile ilgili yayınlarda ve yöntemin tanımlamalarında travmatik yaşantılar, rahatsız edici anılar, yas ve kayıp deneyimleri ile kaygı gibi farklı psikolojik güçlükler üzerinde çalışılabileceği görülmektedir.
Hayır. HYT ve EMDR arasında çift yönlü uyarımlar gibi bazı ortak teknik unsurlar bulunabilir. Ancak bu ortaklık, iki yöntemin aynı olduğu anlamına gelmez.
EMDR, Francine Shapiro tarafından geliştirilen ve özellikle travma sonrası stres bozukluğu başta olmak üzere farklı klinik alanlarda geniş bir araştırma literatürüne sahip bir psikoterapi yaklaşımıdır.
HYT ise Dr. Haluk Alan tarafından geliştirilen ve hipnotik, meditatif, imgesel uygulamalar ile çift yönlü uyarımları bir araya getiren özgün bir yaklaşım olarak tanımlanmaktadır.
Bu nedenle HYT'yi EMDR'nin ‘ hipnozla uygulanması‘ şeklinde tanımlamak doğru değildir.
HipnoMeditatif Yeniden İşleme Terapisi (HYT); geçmiş yaşantıların günümüzdeki etkilerini ele almayı amaçlayan ve hipnotik, meditatif, imgesel uygulamalar ile çift yönlü uyarımları bir arada kullanabilen bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Yaklaşımın odağında yalnızca yaşanan olay değil; olayın kişinin duyguları, düşünceleri, bedensel tepkileri, kendilik algısı ve geleceğe ilişkin değerlendirmeleri üzerindeki etkisi bulunabilir.
HYT üzerine akademik çalışmalar mevcut olmakla birlikte, yöntemin farklı psikolojik sorunlardaki etkinliğine ilişkin bilimsel kanıtların henüz geniş ve güçlü bir literatür düzeyine ulaştığını söylemek mümkün değildir. Bu nedenle terapi yaklaşımının kişiye uygunluğu, kapsamlı klinik değerlendirme sonrasında ele alınmalıdır.
Kocaeli İzmit'te yüz yüze psikolojik destek almak ve HYT yaklaşımının sizin ihtiyaçlarınız açısından uygun olup olmadığını değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Nagihan ERGÜN