Terapi başlıkları, blog yazıları, sertifikalar ve sıkça sorulan sorular arasında arama yapın.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir? Düşünce Kalıplarınızı Değiştirerek Yaşam Kalitenizi Destekleyen Bilimsel Bir Yaklaşım
Günlük yaşamda karşılaştığımız olaylar, hissettiklerimizi ve davranışlarımızı etkiler. Ancak çoğu zaman duygularımızı belirleyen, olayın kendisinden çok onu nasıl yorumladığımızdır. Örneğin aynı durum, iki kişide tamamen farklı duygusal tepkilere yol açabilir. Bunun nedeni, yaşanan olaydan ziyade o olaya yüklenen anlamdır.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), kişinin düşünceleri, duyguları ve davranışları arasındaki ilişkiyi anlamasına yardımcı olan, bilimsel araştırmalarla etkinliği desteklenen yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Günümüzde depresyon, kaygı bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), panik bozukluk, sosyal kaygı ve birçok psikolojik sorunun tedavisinde en sık kullanılan terapi yöntemlerinden biridir.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir?
Bilişsel Davranışçı Terapi; 1960'larda psikiyatrist Aaron T. Beck'in depresyon üzerine yaptığı çalışmalarla şekillenmeye başlayan, bilişsel kuram ile davranışçı kuramın bir araya gelmesinden doğan, yapılandırılmış, hedef odaklı ve iş birliğine dayalı bir psikoterapi yaklaşımıdır. Yaklaşımın gelişiminde Beck'in yanı sıra Albert Ellis'in akılcı duygusal davranışçı terapi çalışmaları ve davranışçı geleneğin katkıları da bulunur.
BDT'nin temel amacı, kişinin işlevini yitirmiş düşünce kalıplarını ve çarpıtılmış bilgi işleme biçimlerini fark etmesine yardımcı olmak; bunların yerine daha gerçekçi, dengeli ve işlevsel düşünceler geliştirmesini desteklemektir. Bu değişim genellikle duygu durumunda ve davranışlarda da olumlu bir etki yaratır.
Diğer bazı terapi yaklaşımlarından farklı olarak BDT, yapılandırılmış ve hedef odaklı bir süreçtir. Terapi boyunca danışan ve terapist aktif iş birliği içinde çalışır; terapi hedefleri birlikte belirlenir ve süreç düzenli olarak değerlendirilir.
BDT Nasıl Çalışır?
BDT'ye göre yaşadığımız olaylardan çok, o olayları nasıl yorumladığımız duygularımızı ve davranışlarımızı belirler. Bu nedenle terapi sürecinde yalnızca yaşanan olaylar değil, bu olaylara eşlik eden otomatik düşünceler, temel inançlar ve davranış örüntüleri de birlikte ele alınır.
Terapi sürecinde kişi;
* Otomatik düşüncelerini fark etmeyi,
* Düşüncelerini kanıtlar doğrultusunda değerlendirmeyi,
* Gerçekçi olmayan inançlarını yeniden yapılandırmayı,
* Sağlıklı baş etme becerileri geliştirmeyi,
* Kaçınma davranışlarını azaltmayı,
* Problem çözme becerilerini güçlendirmeyi öğrenir.
Bu süreç yalnızca seanslarla sınırlı değildir. Gerektiğinde günlük yaşamda uygulanabilecek çeşitli uygulamalar ve ev çalışmaları da terapi sürecinin bir parçası olabilir.
Bilişsel Davranışçı Terapi Hangi Sorunlarda Kullanılır?
Bilimsel araştırmalar, BDT'nin birçok psikolojik güçlükte etkili bir yaklaşım olduğunu göstermektedir. Uygun klinik değerlendirme sonrasında BDT şu durumlarda uygulanabilir:
* Kaygı (anksiyete) bozuklukları
* Depresyon
* Panik bozukluk
* Sosyal kaygı bozukluğu
* Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)
* Özgül fobiler
* Travma sonrası gelişen bazı psikolojik belirtiler
* Yas süreciyle ilişkili güçlükler
* Düşük benlik saygısı
* Stres yönetiminde yaşanan zorluklar
* Sağlık kaygısı
* Bazı yeme bozuklukları (özellikle bulimia nervoza ve tıkanırcasına yeme bozukluğunda kanıt düzeyi daha güçlüdür)
Her bireyin yaşadığı güçlük ve ihtiyaç farklı olduğu için uygulanacak terapi planı kapsamlı psikolojik değerlendirme sonrasında belirlenir. BDT her durumda tek başına yeterli olmayabilir; bazı tanılarda ilaç tedavisiyle birlikte veya farklı terapi yaklaşımlarıyla desteklenerek uygulanması gerekebilir.
BDT'nin En Önemli Güçlerinden Biri: İşlevsel Baş Etme Becerileri Geliştirmek
BDT yalnızca mevcut belirtileri azaltmayı değil, kişinin gelecekte karşılaşabileceği zorluklarla daha sağlıklı baş edebilmesini de amaçlar. Terapi sürecinde öğrenilen beceriler, günlük yaşamda kullanılabilecek pratik stratejilere dönüşür. Bu nedenle birçok danışan, terapi sonrasında düşünce kalıplarını daha kolay fark edebildiğini, duygularını daha iyi düzenleyebildiğini ve problem çözme becerilerinin güçlendiğini ifade etmektedir.
Kocaeli İzmit'te Yetişkinler İçin Bilişsel Davranışçı Terapi
Kaygı, depresif belirtiler, obsesif düşünceler, panik, stres, özgüven sorunları veya günlük yaşamı olumsuz etkileyen düşünce kalıplarında, kapsamlı bir klinik değerlendirme sonrasında uygun bir terapi planı oluşturulabilir.
Kocaeli İzmit'te yüz yüze gerçekleştirdiğimiz yetişkin terapi seanslarında, bilimsel temelli ve etik ilkelere uygun olarak Bilişsel Davranışçı Terapi başta olmak üzere danışanın ihtiyacına uygun psikoterapi yaklaşımları kullanılmaktadır. İlk değerlendirme görüşmesinde kişinin yaşadığı güçlükler ayrıntılı olarak ele alınır ve buna uygun bir terapi süreci planlanır.
Nagihan ERGÜN